Fonchave é unha das granxas membro de AIRA centrada na produción de gando vacún de carne, cun cebadoiro de becerros e un rabaño de vacas ao aire libre. Falamos con Félix Fernández para coñecer mellor a granxa familiar.
Félix Fernández González está actualmente á fronte da Gandería Fonchave, situada na localidade de Becerreá (Lugo), tras incorporarse ao negocio en 2008 e tomar o relevo dos seus pais Amable e Begoña, que iniciaron o negocio hai máis de tres décadas e se xubilaron nos últimos anos.
Fonchave é unha das granxas socias da AIRA centrada na produción de gando vacún e na elaboración de queixo. «Meu pai quería abrir unha panadería; xa tiña leña aquí, pero comezou comprando un becerro, despois sete, e despois vinte… foi crecendo pouco a pouco ata o que temos hoxe», di Félix.
Este cebadoiro conta actualmente con arredor de 800 becerros, a maioría Limousin, pero tamén Rubia Gallega e outras razas de carne. Todos os martes, Félix compra becerros ao Centro Agrario de Silleda, tanto lactantes como de pasto, que permanecerán no cebadoiro ata os 11 meses de idade aproximadamente. Dispón de varios galpóns, algúns construídos nos últimos anos con zonas de patio para que os becerros saian ao exterior, e outros que son máis vellos con estruturas de madeira construídas polos seus pais cando comezaron no negocio.
Xunto cos becerros que compra, a granxa ten un rabaño de 130 cabezas criadas en liberdade en diferentes lotes. Neste caso, predominan os cruzamentos Limousin con outras razas. “A raza Limousin é a que mellor nos funciona; nacen fortes e pequenas, o que facilita o parto, e medran rápido. En 10 días, os becerros son irrecoñecibles”, explica o gandeiro.
Félix tamén ten sete touros Limousin para a cría do rabaño. Os machos permanecen coas vacas durante unha parte do ano e só son retirados uns meses para concentrar o parto na primavera. «Esta raza é moi rústica e agora tamén son mansas; non son como hai anos, cando eran moi feroces e salvaxes», di Félix.
Estes animais están distribuídos polas case 100 hectáreas xestionadas pola gandería , incluíndo terras en propiedade (70 ha) e terras arrendadas (30 ha). Nesta terra, ademais de pastos, Félix recolle forraxe para o gando. «Facemos fardos de silo e herba seca, que é o que mellor nos funciona xa que os temos fóra todo o ano», sinala. Xunto con Félix, dúas persoas traballan na gandería e tamén teñen un veterinario que supervisa os animais semanalmente.
Esta granxa comercializa todos os seus animais baixo o selo IGP Ternera Gallega, tanto na categoría Suprema (os nacidos na granxa e criados no exterior coas súas nais) como na categoría Ternera Gallega, os criados en cebadoiro.
Forte tradición na elaboración de queixo
A granxa Fonchave tamén ten unha forte tradición na elaboración de queixos, que comercializan baixo a marca Queixos Begoña e a marca Fonchave, protexida pola DOP Cebreiro. Hoxe distribúen a tendas de Becerreá (como a sucursal de AIRA), A Fonsagrada, Lugo e mesmo Ponferrada. «A miña bisavoa e a miña avoa xa facían queixo, e a miña nai tamén decidiu seguir facéndoo. A nosa familia leva facendo queixo desde 1915, como mostran as etiquetas dos nosos queixos», recoñece Félix.
Para elaborar os queixos, contan cun rabaño duns 20 vacas de diferentes razas, entre elas cruzadas entre as razas Parda Alpina, Fleckvieh, Jersey, Asturiana, Belga, Limousin e Holstein. «Son vacas que non producen moito leite, pero o seu leite é moi axeitado para elaborar queixo», explican dende a granxa.
Experiencia con AIRA
Como é a túa experiencia coa Cooperativa?
Os meus pais puxeron en marcha a Cooperativa hai máis de 30 anos, con COELPLAN, e cando me incorporei, estabamos contentos, e aínda sigo na Cooperativa. Cando o meu pai comezou cos becerros, a Cooperativa xa facía unha fórmula específica para os becerros novos, e hoxe seguimos a usar unha fórmula de alimentación específica para os nosos animais.
Por que es membro da AIRA? Que servizos ofrece a Cooperativa que che resultan útiles?
Un dos servizos que máis empregamos é o penso, e os prezos de AIRA son moi competitivos en comparación co que ofrecen outras empresas. Tamén recibimos un excelente servizo e asesoramento de profesionais como José Luis López Salgueiros, co que estamos moi satisfeitos. Tamén compramos outros produtos para o noso gando a través da Cooperativa, como valados eléctricos, redes e medicamentos. Tamén realizamos análises de laboratorio cando é necesario.
Hai algún aspecto da Cooperativa que consideres que precise mellora?
En xeral, estamos satisfeitos coa Cooperativa. Gústanos como se están facendo as cousas e tamén cremos que os resultados que estamos a obter son bos.
