Xunto ao río Miño, ao seu paso polo concello lugués de Taboada, atópase a granxa familiar Cadahías de San Julián SC , unha das explotacións asociadas de AIRA centrada no gando vacún leiteiro. Os irmáns Andrés e Santiago Gómez Cadahía xestionan esta explotación, que os seus pais puxeron en marcha na parroquia de Ínsua San Julián.
Teñen unhas 160 vacas en produción, xestionadas de forma intensiva, e outras 40 vacas secas e xovencas próximas ao parto que saen a pastar todos os días. «En xullo e agosto, esta zona é moi seca e case non hai herba, pero aínda así as levamos ao pasto porque é bo para elas para evitar problemas, sobre todo coas patas», explica Andrés.
O rabaño complétase con arredor de 70 becerros reprodutores. Céntranse na súa propia cría con touros galegos de Xenética Fontao, como Gigaball, GioP e San Xurxo, así como touros canadenses, como Bombero e Zebra. «Sempre nos centramos en bos touros, xa que esta é a maneira de mellorar o rabaño. Aínda que leve tempo, os resultados son visibles», argumenta o gandeiro.
“Sempre buscamos bos touros, xa que esta é a maneira de mellorar o rabaño.”
Desde que Andrés e Santiago comezaron a dirixir a granxa, centráronse na raza frisona. «Ás veces diversificar e ter diferentes razas no rabaño, como facían os meus pais, non leva a ningún lado. Fixámonos uns obxectivos e decidimos centrarnos nesta raza para conseguilos», explican.
En Cadahías de San Julián, múxen dúas veces ao día e producen unha media de 37 litros por vaca, cun contido lácteo do 3,8 % de graxa e do 3,3 % de proteína. O leite comercialízase a través da Cooperativa. «O peor problema do sector é que non podemos repercutir os aumentos de custos, a diferenza do que ocorre noutras zonas. Somos conscientes de que a Cooperativa está a facer esforzos neste sentido, pero a industria segue mirando para outro lado», afirma o gandeiro.
Teñen un rabaño de gando frisón, con arredor de 160 vacas en produción e onde se centran na súa propia cría.
Traballan cunha sala de muxido e actualmente están descartando a posibilidade de incorporar robots de muxido. «Para as vacas que temos en produción, teríamos que engadir tres robots, e sería un gran investimento», di Andrés. Foron introducindo outros sistemas automatizados de xestión da explotación, como un alimentador e unha estación de muxido para as vacas de recría, que é unha das últimas melloras.
No día a día, Andrés é o responsable de xestionar os animais, mentres que Santiago adoita encargarse das tarefas da granxa. «Organizamos o noso traballo deste xeito, aínda que nas épocas de máis traballo axudamos onde sexa necesario», din. Ademais dos dous irmáns, a granxa tamén conta con empregados que axudan nas tarefas diarias.
alimentación do gando
As vacas en produción aliméntanse cunha remolque mesturadora que compraron nova á Cooperativa , despois de traballar durante anos cunha de segunda man, dado que a granxa está situada fóra das rutas da Cooperativa. «Compramos as remolques a AIRA porque traballan cunha marca moi boa e teñen unha gran capacidade de resposta cando xorde unha emerxencia. Non te podes permitir que falle unha máquina que traballa todos os días e, se falla, tes que saber que tes un servizo que ofrece solucións no menor tempo posible», afirma o gandeiro.
Na granxa Cadahías, en San Julián, tamén dependen da Cooperativa para cousas como a colleita do millo. «Facemos moitos dos traballos do campo nós mesmos, pero hai algunhas tarefas para as que sempre confiamos na Cooperativa», explican. A gandería xestiona unha base de terreos dunhas 70 hectáreas, das cales 30 están dedicadas ao millo. «Alugamos algunhas fincas en Monterroso, xa que alí conseguimos mellores rendementos que nesta zona, e compénsanos», explican. Tamén compran millo ocasionalmente para cubrir as necesidades do gando.
“Penso que se debería recoñecer o importante traballo que facemos os gandeiros para manter o rural.”
Na Gandería Cadahías, salientan a paixón polo traballo no campo e por pasar o tempo diario cos seus animais, pero recoñecen que este sector aínda está infravalorado, a diferenza doutros países. «O rural segue infravalorado e, sen os produtores, as zonas rurais non serían sostibles. O peche das explotacións gandeiras é un problema grave para moitas comunidades rurais. Creo que se debe recoñecer o importante traballo que facemos os gandeiros para manter as zonas rurais», conclúe Andrés Cadahía.
Publicado no boletín informativo da AIRA de decembro de 2021.
